Autor: Czytelnik Portalu Pedagogika SpecjalnaOpublikowano: 26 czerwca 2016 roku. 1. IDENTYFIKACJA PROBLEMU Dawid jest uczeniem IV klasy szkoły podstawowej. W drugim semestrze skierowany został na badania do Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej. Stwierdzono u ucznia dysleksję i zalecono uczestnictwo w zajęciach terapii pedagogicznej. W szkole Dawid otrzymuje oceny bardzo dobre, dobre i dostateczne. Czynnie uczestniczy w zajęciach lekcjach. Jest aktywny, chętnie zgłasza się do odpowiedzi ustnych. Przejawia sporą wiedzę i ma dobrą pamięć. Największe trudności sprawia mu czytanie i pisanie. Czyta słabo, wolniej od pozostałych dzieci, przekręca wyrazy, gdyż część wyrazu odczytuje, a resztę odgaduje. Nie przywiązuje uwagi do znaków interpunkcyjnych. Chłopiec cały wysiłek skupiała na technicznej stronie czytania, co powoduje problemy ze zrozumieniem i zapamiętaniem tekstu oraz ogólną niechęć do długiego czytania. Występować również trudności w samodzielnym wypowiadaniu się w formie pisemnej. Przy czym często istnieje rozbieżność pomiędzy poziomem wypowiedzi ustnych i pisemnych. Jeszcze większe problemy przejawia w pisaniu – problemem są liczne błędy ortograficzne pojawiające się pomimo znajomości reguł ortograficznych, odręczne pismo jest niekształtne i bardzo trudne do odczytania. Dawid nie ma problemu z rozwiązywaniem działań matematycznych. Dostosowując się do zaleceń poradni pedagogicznej, rodzice Dawida wyrazili zgodę na uczestnictwo syna w zajęciach terapii pedagogicznej, które prowadzę. Dawid uczęszcza na zajęcia od marca 2015 r. I DYNAMIKA ZJAWISKA Z przeprowadzonego wywiadu wynika, że Dawid nie raczkował, a w dzieciństwie miały zaburzony i opóźniony rozwój mowy. W domu ma bardzo dobre warunki do nauki. Ma własny pokój i biurko przy którym odrabia lekcje. Rodzice pracują i wychowują jeszcze pozostałych dwóch synów. Nie odrabiają lekcji z Dawidem i rzadko pomagają mu w lekcjach. Uczeń ma szerokie grono znajomych i zawsze bez trudu nawiązywał kontakty z rówieśnikami. Interesuje się piłką nożną. Pomimo, że Dawid ma problemy z czytaniem, chętnie czyta na lekcjach, ale tylko krótkie fragmenty. Nie wstydzi się swojego wolnego tempa i faktu, że przekręca wyrazy, opuszcza wyrazy w tekście lub gubi ich końcówki. Poza tym ma w dalszym ciągu problemy z właściwą intonacją i uwzględnianiem znaków przestankowych. Jeszcze gorzej wygląda pisownia chłopca. Pomijając estetyczną stronę pisma, Dawid popełnia liczne błędy. Pisze niestarannie, nie zachowuje właściwego kształtu liter. Opuszcza litery, myli litery o podobnych kształtach, na przykład: a-o, ę-ą, d-p, n-u, myli samogłoski ą, ę z om, on, em, en. Błędy ortograficzne są liczne pomimo dobrej znajomości reguł ortograficznych. Poważnym problemem staje się czytanie ze zrozumieniem i są kłopoty z przyswajaniem nowego materiału z poszczególnych przedmiotów. Chłopiec ma problemy z odczytywaniem map- brak orientacji w kierunkach świata, np. północny-wschód, południowy-zachód. Widoczne są trudności z określeniem położenia ziem i krain geograficznych. 3. ZNACZENIE PROBLEMU Pozostawienie problemu bez reakcji może doprowadzić do coraz to większych zaległości w nauce, gdyż chłopiec niechętnie czyta w domu długie tematy lekcji, poza tym, czyta bez zrozumienia, co potem przekłada się na wiedzę i oceny w szkole. Na lekcjach historii i przyrody obserwuje się brak chęci przy wykonywaniu ćwiczeń z mapą. 4. PROGNOZA Negatywna W przypadku zaniechania oddziaływań: uczeń nie poprawi techniki czytania, co wiązać się będzie z trudnościami w uczeniu się innych przedmiotów, utrzymanie dobrych ocen będzie Dawida kosztowało coraz więcej wysiłku, a w pewnym momencie może stać się niemożliwe, pogłębiać się będą problemy związane z ortografią, co przyniesie dalsze niepowodzenia głównie z języka polskiego, trudności dezorganizować będą naukę ucznia i wpływać negatywnie na jego osiągnięcia szkolne, obniżenie samooceny lub samoocenę chwiejną zależną od odnoszonych sukcesów, obniżenie poczucia własnej wartości, mogą pojawić się problemy emocjonalne, Pozytywna Podjęte działania mają doprowadzić do: usprawnienia techniki czytania i pisania, podniesienia poziomu graficznego pisma, opanowania umiejętności odczytywania mapy, usprawnienia rozwoju funkcji dysfunkcyjnych, wyrównywania braków w umiejętnościach i wiadomościach, eliminowania niepowodzeń szkolnych oraz ich emocjonalnych i społecznych konsekwencji. 5. PROPOZYCJE ROZWIĄZAŃ Cele: ułatwić dziecku opanowanie umiejętności płynnego czytania i estetycznego pisma, usprawnić rozwój funkcji dysfunkcyjnych, wyrównać braki w umiejętnościach i wiadomościach, opanowania umiejętności odczytywania mapy, Plan działania: uświadomić uczniowi i rodzicom konsekwencje wynikające z niepodjęcia przez dziecko ćwiczeń korekcyjno-kompensacyjnych, współpracować z rodzicami i ustalić jak najefektywniejsze formy pomocy dla ucznia, udzielić wskazówek, jak pomóc dziecku z dysfunkcjami, zachęcić ucznia do systematycznego udziału w zajęciach terapii pedagogicznej, współpracować z pedagogiem szkolnym oraz wychowawcą i rodzicami Dawida, przeprowadzić wywiad z nauczycielami, uczulić ich na problemy chłopca, zaplanować formy współpracy, Wdrażanie oddziaływań Aby pomóc chłopcu usprawnić jego zaburzone funkcje pracowałam z nim na zajęciach terapii pedagogicznej, które odbywały się raz w tygodniu dla 4- osobowej grupy uczniów. Dodatkowo spotykaliśmy się na zajęciach indywidualnych, przed sprawdzianami z przyrody, historii oraz przed dyktandami z języka polskiego. Na początku naszej pracy przeprowadziłam wywiad z matką Dawida, jego wychowawcą, nauczycielami i pedagogiem szkolnym na temat sytuacji rodzinnej, zdrowotnej chłopca oraz wyników w nauce. Zapoznałam się szczegółowo z opinią poradni psychologiczno-pedagogicznej i na jej podstawie przygotowałam indywidualny program i harmonogram pracy z Dawidem, oparty na Metodzie Ortograffiti. Uwzględniłam w nim przede wszystkim następujące ćwiczenia: czytanie całościowe sylab i wyrazów, czytanie wyrazów, zdań i tekstów sylabami, czytanie sylab i wyrazów w krótkich pozycjach, czytanie naprzemienne sylab, wyrazów i zdań, czytanie selektywne głośne i ciche, czytanie z przesłonką (w okienku), ćwiczenia w rozumieniu treści, przepisywanie, pisanie z pamięci, pisanie ze słuchu, pisanie ołówkiem w większej liniaturze, kreślenie ręką dużych liter w powietrzu, lepienie z plasteliny, pisanie dużych liter na tablicy – wodzenie po wzorze, pisanie (malowanie) liter na arkuszach papieru, różnej wielkości, pisanie liter za pomocą szablonów. kalkowanie (kalką techniczną), obwodzenie po wzorze, utrwalanie znajomości zasad pisowni, dyktanda ortograficzne, rebusy i rymowanki ortograficzne, poprawianie błędów, praca ze słownikiem ortograficznym, praca z mapą, określanie kierunków geograficznych, położenia miast i obiektów, rysowanie planów miasta, masaż i ćwiczenia dłoni . Podarowałam rodzicom chłopca dekalog pracy z dzieckiem dyslektycznym i zestaw ćwiczeń do pracy w domu. Współpracując z nauczycielami na bieżąco monitorowałam postępy i oceny ucznia z poszczególnych przedmiotów. Efekty oddziaływań Dawid chętnie pracuje na zajęciach, choć przyznaje, że w domu nie zawsze wykonuje zadane przez mnie ćwiczenia. Jednak powoli, praca z chłopcem przynosi efekty. Coraz lepiej i płynniej czyta. Z dyktand ortograficznych otrzymuje oceny dostateczne (wcześniej były to najwyżej oceny dopuszczające). Praca z mapą na przyrodzie i historii już nie wzbudza w uczniu niechęci i stresu. Coraz lepiej radzi sobie z czytaniem ze zrozumieniem, co widać również po analizie ocen. Należy kontynuować pracę z chłopcem przez następne lata, aby w jak największym stopniu usprawnić zaburzone funkcje i poprawić estetykę pisma. Opracował mgr Renata Woldan ZSG w Pławnie